Korzystny wyrok TSUE C-140/22 Roszczenia banków przedawnione? Konsumentom należą się odsetki.

9 grudnia, 2023by Kancelaria Lexnord

Roszczenia banków przedawnione? Konsumentom należą się odsetki.

Korzystny wyrok TSUE – C-140/22

Chociaż linia orzecznicza w sprawach frankowiczów jest już raczej ujednolicona, to od lat toczy się spór na temat tego, czy obowiązkiem konsumenta jest złożenie przed sądem oświadczenia o świadomości skutków stwierdzenia nieważności umowy i od jakiego terminu należy naliczać odsetki od roszczenia wywodzonego przez kredytobiorców. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał dziś (7 grudnia 2023 roku) orzeczenie w sprawie C-140/22, które jest niezmiernie korzystnie dla frankowiczów i ucina wszelkie dyskusje na ten temat.

Pytania prejudycjalne

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia skierował sprawę do Trybunału, przedstawiając cztery pytania prejudycjalne w kontekście sprawy dotyczącej kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim.

Poniżej treść pytań:
1. Czy umowa ta staje się trwale bezskuteczna (nieważna) z mocą wsteczną od chwili jej zawarcia dopiero po złożeniu przez konsumenta oświadczenia, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy nieuczciwego warunku, jest świadomy konsekwencji nieważności umowy i wyraża zgodę na nieważność umowy,
2. Czy bieg terminu przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie umowy rozpoczyna się dopiero od daty, w której konsument złożył oświadczenie wskazane w punkcie 1, nawet jeżeli uprzednio konsument wezwał przedsiębiorcę do zapłaty, a także przedsiębiorca mógł wcześniej spodziewać się, że sformułowana przez niego umowa zawiera nieuczciwe warunki,
3. Czy konsument może domagać się zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie dopiero od daty, w której złożył oświadczenie wskazane w punkcie 1, nawet jeżeli uprzednio wezwał przedsiębiorcę do zapłaty,
4. Czy roszczenie konsumenta o zwrot świadczeń, które spełnił na podstawie nieważnej umowy kredytu (rat kredytu, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) powinno zostać obniżone o równowartość odsetek kapitałowych, które przysługiwałyby bankowi, gdyby umowa kredytu była ważna, podczas gdy bank może domagać się zwrotu świadczenia, które spełnił na podstawie tej samej nieważnej umowy kredytu (kapitału kredytu) w pełnej wysokości.

Rozważania TSUE w kwestii oświadczenia o świadomości skutków – pytanie pierwsze

Trybunał przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 tej dyrektywy sądy odsyłające są zobowiązane do wyłączenia stosowania nieuczciwych warunków umownych, aby nie wywierały one, w braku sprzeciwu konsumenta, wiążących wobec niego skutków. TSUE podkreślił jednak, że zastrzeżona dla konsumenta możliwość sprzeciwienia się stosowaniu dyrektywy 93/13 nie może być rozumiana w ten sposób, że nakłada na niego, w celu dochodzenia praw, które wywodzi z tej dyrektywy, pozytywny obowiązek powołania się na przepisy tej dyrektywy w drodze sformalizowanego oświadczenia złożonego przed sądem.

Według TSUE nałożenie na konsumenta obowiązku złożenia sformalizowanego oświadczenia w celu dochodzenia roszczeń mogłoby podważyć odstraszający skutek dyrektywy, ponieważ zachęcałoby to przedsiębiorców do odrzucania pozasądowych żądań konsumentów mających na celu stwierdzenie nieważności nieuczciwych warunków, z uwagi na to, że i tak by podważyć umowę zmuszeni są do złożenia sformalizowanego oświadczenia przed sądem.

Trybunał pomija pytania drugie i trzecie

Z uwagi na to, że TSUE kategorycznie uznał wymóg składania oświadczenia za niezgodny z dyrektywą, Trybunał zdecydował się pominąć rozważania na temat kwestii zawartych w pytaniu drugim i trzecim. Na szczęście już za tydzień Trybunał rozpatrzy sprawę C-28/22, w której pochyli się nad kwestią przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy. Czekamy niecierpliwie.

Trybunał o rekompensatach dla banku – pytanie czwarte

Trybunał orzekł, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja bankowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tejże umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę liczonych od dnia wezwania do zapłaty (o czym orzekł już w wyroku C520/21, o którym więcej przeczytacie tutaj).

Co wyrok TSUE C-140/22 oznacza dla frankowiczów?

Dzisiejsze orzeczenie, to kolejne potwierdzenie, że bank nie może czerpać korzyści ze swoich bezprawnych działań, a fakt niemożności odzyskania przez niego kwot wykraczających poza udostępniony kapitał stanowić powinno dla niego sankcję.

Wyrok TSUE C-140/22 oznacza, że najpewniej interpretacja zawarta w uchwale III CZP 6/21 Sądu Najwyższego, wydanej 7 maja 2021 roku, a uzależniającej moment rozpoczęcia naliczania ustawowych odsetek za zwłokę od złożenia przez konsumenta oświadczenia o znajomości skutków nieważności umowy, całkowicie straci na znaczeniu. Sądy krajowe powinny bowiem przyznawać konsumentom odsetki ustawowe za zwłokę za cały okres trwającego postępowania. Oznacza to kolejne miliardowe straty dla banków i taki sam zysk dla konsumentów. Dodatkowo, możliwe, że spowoduje to przyśpieszenie postępowań sądowych o kredyty indeksowane do CHF i denominowane w CHF. Bankom nie będzie się już kalkulować przedłużanie postępowań, bo takie działanie przełoży się na większy wymiar odsetek.

Czy to najlepszy czas na rozpoczęcie walki z bankiem?

Jednolite i bezdyskusyjne orzecznictwo TSUE w kwestii kredytów frankowych zachęca do rozpoczęcia postępowania przeciwko bankowi. Zapraszam na naszego bloga, z którego dowiesz się m. in. co możesz zyskać po pozwaniu banku lub tego czym kierować się podczas wyboru odpowiedniej kancelarii do sprawy frankowej.

Lepszego czasu na rozpoczęcie walki z bankiem nie będzie – skontaktuj się z Kancelaria Frankowa LexNord i zapoznaj się w jaki sposób możemy Ci pomóc na stronie: Kredyty CHF

Kancelaria Lexnord

Jesteśmy przede wszystkim dla Was. W naszej pracy kierujemy się bogatym doświadczeniem, wiedzą i empatią. Lexnord - zespół specjalistów, który pomaga konsumentom.

KANCELARIALexnord
LEXNORD Dorota Pilarczyk i Współpracownicy spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Katowicach KRS: 0000980378, NIP: 9542842409
Meteorologów 7, 40-526 Katowice
ZOBACZGdzie nas znajdziesz?
https://www.lexnord.com/wp-content/uploads/2020/10/mapapolski.png
POZOSTAŃMY W KONTAKCIEMedia społecznościowe
Jesteśmy wszędzie tam gdzie możemy pomóc.